De meningen van de reporters over de duurzaamheid van de bezochte festivals zijn verdeeld. Dat maken alleen de titels van de getuigenissen al duidelijk. De overtuigden schrijven: “Is de Zomer van Antwerpen een duurzaam stadsfestival?  Jazeker!!”, of “Esperanzah: festival engagé, festival durable, un état d’esprit ! ». De criticus schrijft: « Marktrock 2009: niet bepaald duurzaam”. De optimisten noteren: “Duurzaam verbeteringspotentieel voor Turnhoutse vrijdagen”, of “. Dour festival (16-19 juli): aandacht voor duurzaamheid”. 

Het mag duidelijk zijn dat veel festivals duurzame initiatieven opzetten. Dat heeft elke reporter gemerkt en beschreven. Er is bijvoorbeeld sprake van sensibiliseringsacties naar het publiek, fietsenstallingen, afval sorteren en toegankelijkheid voor personen met een handicap. Om er maar enkele op te sommen.

De grote onderlinge verschillen springen echter in het oog. Het ene festival investeert duidelijk veel meer in duurzaamheid dan het andere. Deze festivals gaan strategisch om met duurzaamheid vanuit een integrale People-Planet-Profit benadering. Esperanzah bewijst dat aandacht voor duurzaamheid werkt: “cela donne à l'évènement une identité particulière qui a probablement aidé le festival à se faire la place au soleil qu'il occupe actuellement au sein des festivals de l'été. »  Ook de Zomer van Antwerpen lijkt, onder impuls van haar organisator, volop voor “duurzaamheid en (culturele) diversiteit” te gaan.

Andere festivals zijn eerder volgers van de milieu- en duurzaamheidshype en zetten ad-hoc acties op.  De vraag is maar wat het effect daarvan is. In een recent artikel van de Gazet van Antwerpen tracht Kristof De Brabandere van de Bond Beter Leefmilieu een antwoord op deze vraag te geven: ‘In verhouding tot het grote Vlaamse afvalverhaal zijn de inspanningen van de muziekfestivals symbolisch. Toch moet je hun initiatieven niet onderschatten, want ze hebben wel degelijk een impact op het milieu’.

Valt u bij het lezen van de getuigenissen ook op dat de duurzame initiatieven van de festivals heel versnipperd opgezet worden? Ondanks de overheidsinitiatieven (afvalbeheer i.s.m. Fost Plus, doorlopen van een eventscan van OVAM, subsidies vanwege federaal minister Magnette) opereren en experimenteren de meeste festivals nog in hun eentje wat duurzaamheid betreft. Een gemiste kans om leerervaringen van anderen te genereren! Misschien had, bij meer overleg, de Ecostand op Dour een groter succes gekend (“Tussen één van de zeven togen en het kebabkraam zit een kleine eco-stand verstopt”).

De rol van de lokale overheid lijkt een andere gemiste kans, in het bijzonder voor stadsfestivals. Zo roept de getuigenis van Marktrock stad Leuven op om duurzaamheid te integreren in haar subsidie aan het festival. En ook stad Turnhout zou de organisatoren van de Turnhoutse vrijdagen kunnen bewegen richting een duurzame afvalaanpak. Onze reporter: “Ik heb geen vuilnisbakken gezien en al helemaal geen sorteermogelijkheid. Toch wel sneu voor het milieu.”

Kortom: veel festivals bewandelen de weg van duurzaamheid, maar de finish is nog niet direct in zicht. De reporter op de Turnhoutse vrijdagen concludeert, wellicht terecht, “heel leuk initiatief, maar ik meen dat er toch nog ruimte voor verbetering is wat duurzaamheid betreft”.

PS: de afbeelding bij dit artikel, ons toegestuurd door Anke De Kort, toont het vuilnisverzamelpunt op Pukkelpop. Zo waren er volgens haar maar twee (!) en heeft ze geen gewone vuilnisbakken gezien.