Welke rol speelt Fost Plus bij het afvalbeheer op evenementen?

In grote lijnen kunnen we stellen dat Fost Plus vier afgebakende rollen heeft wanneer we samenwerken met een evenement. Het meest zichtbare is het uitlenen van materiaal om afval in te zamelen en te sorteren. We houden ons daarnaast ook bezig met de coördinatie van het afvalbeheer en het sensibiliseren van het publiek. Ten slotte financieren wij ook de verwerking van het ingezamelde afval, altijd een belangrijk argument om mee te doen.

Momenteel zijn er 23 festivals die een beroep doen op jullie. Welke algemene ontwikkeling hebben jullie de laatste jaren opgemerkt?

Een razendsnelle vooruitgang. Wij hebben dit afvalbeheerprogramma pas in 2003 opgestart, samen met het folkfestival van Dranouter. Toen bereikten we maar 80.000 festivalgangers. Vandaag zijn er dat in totaal 1,3 miljoen op 23 verschillende evenementen. De impact van de grote festivals zoals Werchter, Dour en Francofolies is uiteraard enorm. Daarmee komen we trouwens aan onze limiet wat interventiecapaciteit betreft. Om ons werk verder te kunnen zetten, zijn we partnerships met de intercommunales aan het uittesten die een deel van onze werkzaamheden zouden kunnen overnemen. Naar volgend jaar toe hebben zullen we lessen kunnen trekken uit onze ervaringen. 

Om welke redenen nemen evenementen deel aan jullie programma? Wat is uw analyse van deze opmerkelijke stijging?

Vroeger was afvalbeheer geen prioriteit voor de festivalorganisatoren. Nu zijn ze zich  stilaan bewust geworden dat afval storend kan zijn en het dat vanuit een duurzaam standpunt niet meer verantwoord is slechts een minimum te doen. Ik herinner me nog hoe festivalweides vroeger op het einde van het festival volledig overspoeld lagen door flesjes en blikjes. Je zag de weide niet meer! Dat was 2002. Sindsdien heeft duurzaamheid en afvalbeheer steeds meer aandacht gekregen en zijn er ook kleinere evenementen die ons inschakelen. Dat heeft te maken met de gewijzigde mentaliteit. We merken trouwens ook een nieuwe tendens bij enkele festivals, zoals Francofolies: deze festivals willen een stap verder gaan op het vlak van duurzaamheid en streven naar een totale vermindering van hun ecologische voetafdruk. Sommigen, zoals Esperanzah, staan al zeer ver op dit vlak.

Dit is uiteraard een positieve tendens, maar duiken er geen negatieve gevolgen op?

Op het vlak van afval merken we dat festivals nog steeds door sommige festivalgangers worden beschouwd als een plaats waar men zich uitleeft en waar de gangbare maatschappelijke normen niet van toepassing zijn. Het is vervelend wanneer er afval in het rond wordt gegooid of wanneer het materiaal van exposanten of partners wordt vernield. Het logische, maar spijtige gevolg is dat exposanten die hun materiaal tijdens meerdere festivals hergebruiken hiermee stoppen omdat hun materiaal wordt vernield. Ze schakelen over op wegwerpmateriaal. De grote dekzeilen in PVC worden vervangen door zeilen in wolvilt. Daarnaast staan we versteld van de massa spullen die de festivalgangers op de camping achterlaten: tenten, stoelen, veldbedjes, slaapzakken en kleding. We kunnen dit gedrag, dat meer en meer voorkomt, niet afdoende verklaren. We denken dat het in de hand wordt gewerkt door de lage prijzen van kampeermateriaal, waardoor mensen de neiging hebben om het, na een paar nachten kamperen, als wegwerpmateriaal te beschouwen.

Moet er nog veel aandacht besteed worden aan sensibilisering en ingezet worden op vernieuwingen op dit vlak ?

Ik denk het wel. We moeten er altijd voor zorgen dat de sensibilisering op het festival zelf plaatsvindt. Het sorteersysteem werkt pas echt goed wanneer er op het festival wordt rondgaan – dikwijls zijn dit vrijwilligers – om de boodschap mee te geven en regelmatig de vuilnisbakken leeg te maken. Toch houdt de sensibilisering daar niet op. Een interessant initiatief was bijvoorbeeld The Bottle machine, een soort van fabriek op wieltjes, die door twee animators werd voortgesleept. Het principe is eenvoudig: de festivalganger gooit er een blikje in en na een aantal fictieve stappen – compleet mét geluid – komt er een stuk fruit, een ei of ander voedsel dat de festivalganger mag houden uit de machine. Hiermee willen we duidelijk maken dat alles recupereerbaar of transformeerbaar is. De inzet is hoog aangezien de hoeveelheid afval per festivalganger op een groot festival als Dour enorm is. De 140 000 festivalgangers laten er maar liefst 180 ton afval achter, dat is meer dan één kilo per bezoeker!

Wat is volgens u de balans van het festivalseizoen?

Afvalbeheer is aan een opmars bezig. Vorig jaar hebben we een vijftigtal ton PMD-afval (plastic, metaal en drankkarton) kunnen verzamelen. Dit jaar zouden we ongeveer 60 ton moeten halen, maar de exacte cijfers zijn nog niet gekend. Naargelang het festival varieert het aandeel aan recycleerbaar afval, maar we naderen de 10%. Ik denk dat we een aandeel van 20% recycleerbaar afval kunnen bereiken, maar dat vraagt nog wat tijd. We moeten optimistisch blijven: de vooruitgang die we de laatste jaren hebben geboekt toont ons de weg.