Tom de Saegher, woordvoerder van het kabinet Peeters:   “duurzame ontwikkeling is nagenoeg expliciet het leidend principe van het beleid van de Vlaamse Regering tussen 2009 en 2014. Onze bedoeling is om in alle beleidsdomeinen hefbomen te creëren – voor zover die nog niet voorzien zijn – om duurzame ontwikkeling te bevorderen”.

Naast andere belangrijke zaken als bijvoorbeeld meer fiscale stimulansen voor de groene economie of een meer gerichte ecologiepremie, wordt  de nadruk vooral gelegd op volgende twee zaken.

Ten eerste plaatst de Vlaamse overheid duurzaam bouwen en wonen voorop. De doelstelling? Een Vlaamse bouwsector die de opportuniteiten van ecologie opneemt en aandacht heeft voor mens en milieu en goed presteert op economisch vlak. Een oude volkswijsheid zegt immers: ‘als het goed gaat met de bouw, gaat het goed met de economie’. Zo wordt ondermeer een Vlaamse maatstaf voor duurzaam bouwen gecreëerd. Die heeft als bedoeling om mee een transitie te bewerkstelligen op vlak van ruimtelijke ordening, mobiliteit, energie, luchtkwaliteit, water, afval en toegankelijkheid. Marcel Smets, bouwmeester van de overheid, hamert erop niet te blijven lopen binnen de klassieke denkpatronen. Volgens hem is het ‘hoog tijd om een toekomstproject uit te werken en het toekomstbeeld te schetsen van ‘post-Kyoto-Vlaanderen'  en heeft duurzaam bouwen en wonen daar een belangrijke rol in.

Via duurzame overheidsopdrachten wil de Vlaamse Regering  een motor vormen voor de verdere ontwikkeling van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) bij bedrijven en het maken en leveren van duurzame producten en diensten.  De  ambitie is om tegen 2020 enkel nog 100% duurzame overheidsopdrachten uit te schrijven.  Nu wordt bijvoorbeeld al Max Havelaar koffie aangekocht en worden er stappen gezet in de richting van een duurzamer wagenpark. Maar de Vlaamse overheid wil haar voorbeeldfunctie op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen verder vervullen en duurzame aankopen uitbreiden naar andere productgroepen, bv. drukwerk of onderhoudsproducten.

Echter, om tot werkelijke duurzame ontwikkeling te komen moet buiten de Vlaamse grenzen gekeken worden. En daar ligt nu net een groot beleidsprobleem. Volgens de OESO  is het gebrek aan intergouvernementele coördinatie een van de belangrijkste hinderpalen bij de implementatie van duurzame overheidsopdrachten.  De studie ‘duurzaamheidscriteria voor overheidsopdrachten’ van het VITO en Rambøll Management telt dat de Vlaamse overheid de coherentie met de (Europese en) federale plannen [moet] nastreven zonder de mogelijkheid tot ambitieuzere doelstellingen uit te sluiten.

De samenwerking met de federale overheid gebeurt reeds voor een deel via de samenwerking tussen de Interdepartementale Commissie voor Duurzame Ontwikkeling (ICDO) en de stuurgroep van het Coördinatiecomité Internationaal Milieubeleid Duurzame Consumptie- en Productiepatronen.

Tom De Saegher: “Het besef heerst dat nauwe samenwerking noodzakelijk is en dat de overheidsinitiatieven m.b.t. duurzame overheidsopdrachten op elkaar moeten afgestemd worden. Hiertoe werd onder andere afgesproken dat de werkgroep Duurzame Productie- en Consumptiepatronen van de CCIM half 2009 een voorstel ging voorleggen om de samenwerking te concretiseren en coördineren. Momenteel vervult de ICDO-CCIM werkgroep duurzame overheidsopdrachten nog de rol van gemeenschappelijk coördinator.”

Een andere sector waarvoor interregionale samenwerking en afstemming met de EU van groot belang is, is de landbouw. Tom De Saegher: “Het Europees landbouwbeleid zet al geruime tijd landbouwbedrijven aan om op een maatschappelijk verantwoorde manier te ondernemen en te streven naar een goed evenwicht tussen “people”, “planet” en “profit”.  Hiertoe werd vanuit Europa de steun ontkoppeld, het plattelandsbeleid versterkt en werden randvoorwaarden met betrekking tot milieu, volksgezondheid en welzijn van dieren en planten ingevoerd.” Het Vlaamse beleid zet aanvullend in op de reductie van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, de opmaak van een nieuw Vlaams landbouwklimaatplan, verdere ontwikkeling van de mogelijkheden inzake biobrandstoffen en ondersteuning en stimulering van de biologische landbouw. In het Strategisch Plan Biologische Landbouw 2008-2012 staat het stimuleren van binnenlandse biologische productie centraal via het omschakelingsproject ‘boer zoekt bio’.

Kortom: de weg naar duurzaamheid voor de Vlaamse overheid ligt geplaveid met goede voornemens. De Vlaamse regering heeft nog tot 2014 om te werken aan haar invulling van: ‘een vernieuwende, duurzame en warme samenleving’.