De spoorwegbermen vormen één aaneengesloten netwerk en verbinden natuur- en bosgebieden. Planten en dieren gebruiken deze verbindingen om zich van het ene gebied naar het andere te verplaatsen. Als deze verplaatsingen niet meer mogelijk zijn, raken populaties geïsoleerd en stijgt de kans op uitsterven. Daarnaast is er ook nog het landschappelijk element. Ecologisch beheerde spoorwegbermen zijn niet alleen van belang voor fauna en flora, ze vormen ook een aantrekkelijk landschapselement. Beheerder van het spoorwegnet Infrabel opteert waar mogelijk voor een bermbeheer dat rekening houdt met de ecologische en esthetische waarden van de taluds aan de hand van een in tijd en ruimte gedifferentieerd onderhoud, in tegenstelling tot de kaalkap.

Vier projecten van ecologisch bermbeheer

Infrabel werkt voor vier projecten van ecologisch bermbeheer (Ieper-Komen, Aalbeke, Tongeren en Antwerpen) samen met vzw Natuurpunt. Infrabel staat in voor het onderhoud van de randzone. Natuurpunt verzorgt het onderhoud van de struik- en corridorzone.

Natuurpunt kiest voor een gedifferentieerd beheer waarin ze onder andere meer afwisseling wil tussen de verschillende plantensoorten. De organisatie stemt dat beheer af op aanpalende natuurgebieden zodat die elkaar versterken. Ook wordt op sommige plaatsen extra aandacht besteed aan de bescherming van zeldzame diersoorten.

De samenwerking tussen Infrabel en Natuurpunt levert niet alleen voordelen voor de natuur op. Het bermonderhoud kan op termijn goedkoper uitgevoerd worden en er kan sociale tewerkstelling gecreëerd worden door inschakeling van een sociale werkplaats.

Een boomgaard met grote impact

Eind 2008 kende Infrabel aan vzw Les Amis de la Terre een terrein in Soumagne toe om er een boomgaard aan te leggen.

Didier Brick, verantwoordelijke van de vzw Les Amis de la Terre: “Het land van Herve kent een eeuwenoude traditie in fruitbomen. Op de terreinen planten we daarom een 250-tal bomen (appelbomen, perenbomen, pruimenbomen en kerselaars). Naast de ontwikkeling van deze rijke fruitdiversiteit, willen we zo ook bijdragen tot de herinrichting van het landschap van de Fond Leroy-valei in Soumagne, die door de doorrit van de hogesnelheidslijn sterk veranderde. Maar de boomgaard heeft ook een sociale dimensie. De site wordt ook een pedagogisch project. Via allerhande animatie kan het grote publiek deelnemen aan de beplanting en het beheer ervan.”

Natuurcompensatiemaatregelen in het kader van de werken voor het Gewestelijk Expres Net Brussel (GEN)

Grote infrastructuurwerken kunnen de biodiversiteit aantasten. In dat geval voorziet Infrabel in natuurcompenserende maatregelen.

Voor het GEN is een verdubbeling van het aantal sporen op de lijn Brussel-Ottignies nodig. Gezien deze lijn door het Zoniënwoud loopt, voorziet Infrabel in de aanleg van een ecoduct (een viaduct waarbij de bovenste laag gereserveerd is om dieren een weg te laten kruisen) van 36 m breedte. Ter compensatie voor het verlies aan natuurwaarde langs het baanvak Brussel Zuid – Denderleeuw, stelt Infrabel gratis andere percelen voor natuurgericht beheer ter beschikking van het Vlaams Gewest.

Via deze projecten toont de NMBS-Groep dat ze wil bijdragen aan het behoud van de biodiversiteit en de rol van de spoorwegbermen en -terreinen hierin erkent. De resultaten worden geëvalueerd en eventueel uitgebreid naar andere projecten.