Een groot deel van die maatregelen zijn gerealiseerd of opgestart. Steeds meer overheidsdiensten zijn bezig met een EMAS-certificatie. Binnen elke FOD/POD werd een Cel « Duurzame Ontwikkeling » opgericht, sommige diensten doen ervaring op met duurzame voeding, duurzaamheidsclausules duiken op in openbare aanbestedingen. De federale regering zelf laat al haar beslissingen vooraf screenen door een « duurzaamheidstest ».

Duurzaamheidstest : getest !

Els van Weert (SP.A), die de « duurzaamheidstest » (DOEB) op 19 januari 2007 ter goedkeuring voorlegde aan de federale ministerraad, aarzelt niet om de potentiële kracht ervan te vergelijken met… een advies van de Inspectie van Financiën, dat wordt gevraagd en gevolgd bij de meeste belangrijke regeringsbeslissingen. Maar die « slagkracht » kan de duurzaamheidstest maar ontwikkelen, als hij zijn nut bewezen heeft.

De duurzaamheidstest onderzoekt welke impact regeringsbeslissingen hebben op duurzame ontwikkeling. Met uitzondering van benoemingen en puur administratieve aangelegenheden gaat het in principe om alle beslissingen. De test begint met een « quick scan », een lijst van 33 criteria die meten wat de potentiële sociale, ecologische en economische effecten zijn van ontwerpbesluiten. Bij een onevenwichtig resultaat wordt het ontwerp teruggestuurd, grondiger onderzocht en uiteindelijk aangepast.

Een jaar na de invoering van de maatregel in het reglement van de ministerraad, werd hij aangepast door de nieuwe federale minister van Duurzame Ontwikkeling Paul Magnette (PS). Sindsdien wordt de « quick scan » al uitgevoerd voor de onderhandelingen tussen de kabinetten, en niet meer bij de voorlegging aan de ministerraad. Daarnaast werd aan elke minister gevraagd om 3 maatregelen te kiezen die moeten worden onderworpen aan de duurzaamheidstest. Voor de oppositie, bij monde van Vera Dua (Groen !), gaat het in feite om een versoepeling van de duurzaamheidstest, maar Paul Magnette ziet dit wel degelijk als een versterking. De « quick scan » bekijkt immers de potentiële impact van een maatregel in wording vooraleer hij wordt besproken door de werkgroep van de kabinetten. Zo krijgen de onderhandelaars argumenten om de maatregel al dan niet aan te passen of om hem eerst grondiger te onderzoeken vooraleer hij wordt voorgelegd van de federale regering die de knoop moet doorhakken.

Uitdaging : integratie en verantwoordelijkheid

Voor de overheidsdiensten biedt de toename van het aantal managementinstrumenten kansen om alles beter te coördineren en ook om de instrumenten in elkaar te integreren. Dat is een van de prioriteiten van het voorontwerp van federaal plan DO. Duurzaam management moet automatisch worden geïntegreerd in instrumenten zoals audits, zelfevaluaties of managementprojecten. Een inspirerend voorbeeld wordt gegeven door de Belgische Technische Coöperatie (BTC) dat de nieuwe milieudoelstellingen opneemt in het jaarprogramma inzake procesmanagement. In dezelfde geest van voortdurende verbetering pleit het voorontwerp van plan DO ook voor het voortzetten van de EMAS-certificatie en voor het realiseren van studies over « goede praktijken » inzake synergieën tussen managementinstrumenten.

Om deze evoluties te versterken gaat het ontwerp van federaal plan DO ervan uit dat de voorzitters van de FOD’s/POD’s hun doelstellingen en acties inzake duurzaam management tegen 2010 moeten opnemen in hun managementplannen.