Marylène Tucci (International Dairy Federation, IDF): Het IDF heeft reeds lange tijd affiniteit met duurzame ontwikkeling. De tijd leek ons rijp om met partners wereldwijd rond dit thema samen te werken.

De 7 deelnemende organisaties ondertekenden op 24 september 2009 de “dairy agenda for action”, een verklaring die een platform moet vormen voor toekomstige samenwerking en actie. De zuivelindustrie beseft dat kruisbestuiving over de continentgrenzen heen noodzakelijk is om de technologische veranderingen en kennisevoluties op te volgen en te verspreiden. Het DSI wil aan deze behoefte tegemoet komen. Op de website wordt het hele initiatief uit de doeken gedaan.

Het DSI heeft als overkoepelende doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen in de zuivelindustrie te verminderen. Hiertoe wil het de ontwikkelingen van zinvolle technieken promoten en het bewustzijn van de problematiek rond methaan en CO2 verhogen.

Veerle Fievez (UGent): De interesse vanwege de industrie voor methaan als broeikasgas is iets van de laatste jaren. Een samenwerking of algemeen statement van een dergelijke groep is in dat opzicht uniek.

De zuivelindustrie beseft dat de uitdagingen groot zijn. “Livestock’s Long Shadow”, de wereldwijd erkende studie van de FAO (Food and Agriculture Organisation of the United Nations) acht vlees en zuivel verantwoordelijk voor 18% van de broeikasgasuitstoot. Een nieuwe studie van de wetenschappers Goodland en Anhang maakt zelfs gewag van 51%. Wat denken middenveldorganisaties hiervan?

Anne-Marie Vangeenberghe (Boerenbond): “Er verschijnen zoveel studies over de uitstoot van de landbouwsector dat je ook deze met een korreltje zout moet nemen. De 18% van de FAO, dat is de maatstaf waar wij mee werken, maar in Vlaanderen is dat veel minder. Studies van de Vlaamse overheid wijzen op een uitstoot tussen de 7 en de 9% voor de gehele land- en de tuinbouw in Vlaanderen. Vergeet niet dat wij onze broeikasgasuitstoot tussen 1990 en 2007 met 29% verminderd hebben. Welke andere sector  kan dat zeggen?”

Wat er ook van zij, voor het EVA (Ethisch Vegetarisch Alternatief) blijft het DSI een pleister op een houten been.

Tobias Leenaert: “Afhankelijk van de bron is methaangas , dat uitgestoten wordt via de boeren en winden van herkauwers, 20 tot 33 keer schadelijker dan CO2. Uit hun mest komt bovendien lachgas , dat 295 keer zo schadelijk is en dus geen lachertje voor onze planeet.”

Het is hoe dan ook positief dat de landbouwsector wereldwijd de handen in elkaar slaat om onderzoek te steunen, energie-efficiëntie op boerderijen te promoten, mestproductie en –gebruik onder controle te houden  en conversietechnieken te ontwikkelen om uit methaan energie op te wekken. In de laatste 60 jaar zijn onder invloed van toenemende efficiëntie al grote stappen voorwaarts gezet, maar er is nog veel werk aan de winkel, beseft het DSI. Dat het werk bezig is, bewijzen de ruim 260 goede voorbeelden onder de noemer “Green Paper” uit alle hoeken van de wereld op de site van het DSI. Deze kunnen de boeren inspireren!

Op de site zijn nog geen Belgische initiatieven te vinden. Wat niet wil zeggen dat hier niks gebeurt, enkel dat de Belgische acties hun weg nog niet gevonden hebben naar de website.

Marylène Tucci: Momenteel ontwikkelen we een template voor de initiatieven. Eens deze online staat, vragen we onze partners hun partners aan te spreken en duurzame initiatieven op te lijsten. 4 werknemers volgen de evolutie van deze acties op zodat de echte succesverhalen zeker gehoord worden.

Veerle Fievez (UGent): “In Vlaanderen lopen twee types onderzoek. Het ene probeert de schadelijke uitstoot te verminderen door in te grijpen in het herkauwerrantsoen, bij voorkeur zonder de meerwaarde van deze dieren, nl. de vertering van vezel, te reduceren . Het tweede type probeert methaan, dat voornamelijk door de dieren opgeboerd wordt, als energiebron te gebruiken. Hiervoor zijn echter afgesloten stallen nodig die het toelaten methaangas uit de lucht te concentreren.”

Anne-Marie Vangeenberghe: “In België is de ruimte beperkt en hebben we niet de uitgestrekte landbouwbedrijven die men bv. in Amerika heeft. Onze intensieve veeteelt drukt veel minder op het klimaat dan extensieve veeteelt. Daarnaast lopen tal van initiatieven bij de Belgische boeren. Zo volgen we nauwkeurig op of de soja die gebruikt wordt in  veevoeding verantwoord geteeld is in Brazilië, dus zonder extra boomkap in het regenwoud. Mest wordt hier niet vaak meer gesproeid maar geïnjecteerd zodat er minder mest gebruikt moet worden en minder gassen vrijkomen. Daarenboven promoten we emissiearme stallen en onderzoeken we mogelijkheden om gassen uit de mestverwerking op te vangen en om te zetten in groene energie. Misschien nog belangrijker is dat we de samenstelling van veevoeder proberen  te optimaliseren zodat de uitstoot van methaan geminimaliseerd wordt.”

Een internationale samenwerking zoals het ‘dairy sustainability initiative’ geeft blijk van een bewustwording binnen de sector. Wanneer wereldwijd organisaties als de boerenbond hun weg vinden naar de informatie op deze website dan zal de voetafdruk van de landbouw echt verminderen. Volgens de eerder genoemde FAO-studie is de broeikasgasuitstoot van de landbouw in CO2-equivalent 4,5% groter dan de die van de transportsector. Er is dus werk aan de winkel!

Simon Schillebeeckx